Duurzaam bouwen bij "De Kaardebol"

maandag, 10 april 2006

Het Zutphense Centrum voor Duurzaamheid 'De Kaardebol', opende op 4 april 2006 het nieuwe hoofdgebouw. Wat houdt duurzaam bouwen in? Een gesprek met de architect Willem Grotenbreg. De Kaardebol blij met nieuwe hoofdgebouw In gesprek met architect Willem Grotenbreg werd ingegaan op enkele bouwkundige en architectonische wetenswaardigheden. door Roeland Solcer "De kaardebol ligt aan de Harenbergweg in de groene long, één van de groene vingers van Zutphen, zoals die in de ontwikkelingsvisie  Zutphen 2020 beschreven zijn. Het gebied heeft een natuurlijke en recreatieve waarde voor de aangrenzende woongebieden. Door toepassing van ecologisch beheer en een aanvulling van streekgebonden beplanting, wordt de natuurwaarde versterkt. De Kaardebol ligt in het stroomgebied van de oude IJssel. Een grote  dynamiek tussen hoog en laag is kenmerkend. Deze dynamiek is op de Kaardebol terug te vinden in een groene zoom (de bloemweiden).  Deze zorgt voor een grote soortenrijkdom in het gebied en is daarnaast van belang voor de ecologische infrastructuur in het landschap". Het sierlijke houten frame dat om het gebouw is geplaatst is niet zoals de meeste mensen denken het dragende deel van de constructie, merkt Willem Grotenbreg tijdens ons gesprek op. Het houten frame  heeft vooral de functie van lichtergulator, dit vanwege  de grote glasoppervlakte waarvoor bij het gebouw gekozen is, mede in verband met de organische aansluiting op de al bestaande kassen. Op de foto boven is te zien dat de geplande zonnecollectoren op het dak nog niet geplaatst zijn. Het is te hopen dat de gemeente in samenwerking met bijvoorbeeld Nuon deze prachtige kans om een voorbeeld te stellen van duurzame schone energie opwekking, aangrijpt. Belangrijk uitgangspunt bij duurzaam bouwen is het Nationale milieuplan. Duurzaam Bouwen is een strategie die ingezet wordt ter ondersteuning van het realiseren van een kwalitatief hoogwaardige (gebouwde) omgeving. Duurzaam Bouwen, kortweg ‘DuBo’, staat voor het ontwikkelen en beheren van de gebouwde omgeving met respect voor mens en milieu, en is daarmee een integraal onderdeel van de kwaliteit van onze woon-, werk- en leefomgeving. Dit betekent dat de gezondheids- en milieuaspecten in alle fasen van de stedelijke inrichting, de bouw en het gebruik (inclusief sloop), betrokken dienen te worden. Hierbij wordt gestreefd naar een duurzame (stedelijke) ontwikkeling die leidt tot een extensiever energieverbruik, integraal ketenbeheer en behoud en versterking van de kwaliteit van de gebouwde omgeving: zaken die van directe invloed zijn op de kwaliteit van ons dagelijks leven. Energiebesparing wordt in het gebouw gerealiseerd door: Noordgevel zonder ramen; dakdozen met extra dik cellulose-isolatie; begane grondvloer met extra dik glasfoam isolatie; HRR++ beglazing; maximale passieve zonne energie; ventilatie met warmte terugwinning; HR ketel; laagtemperatuur verwarming; wandverwarming en vloerverwarming; natuurlijke ventilatie individueel regelbaar; winddichte corridor tussen kantoren en kassen; laag compact gebouw met dichte kant naar het noorden; houten zonwering vermindert oververhitting in de zomer; windmolen en zonnecollectoren voor de opwekking van de electriciteit. Architect Grotenbreg tijdens de officiële openingsplechtigheid. Het belang van het gebruik van hout bij duurzaam bouwen wordt zichbaar in de afbeelding hier links waarin verschillende aspecten van de hout cylus en de voordelen voor mens en milieu zichtbaar gemaakt zijn. Een voor de hand liggende vraag over de brandveiligheid mijnerzijds, lokte de reactie uit van de architect, dat aangetoond is dat  geprepareerd hout dat zo wordt gebruikt dat er bewust rekening wordt gehouden met brandgevaar, langer brandveilig is, dan menigeen denkt. Daarbij wordt ook gebruik gemaakt van het feit dat in geval van brand zich een isolerende houtskoollaag aan de buitenkant van de balken vormt, die verhinderd dat de kern  van het hout verbrand.     Op de vraag aan Willem Grotenbreg, wat hem zelf in de 5 jaar dat hij aan het project mee heeft gewerkt  heeft geinspireerd, antwoordde hij dat vooral de onderlinge samenwerking van de verschillende deelnemende belangengroepen en  initiatieven hartverwarmend is geweest.  Het is een enorme uitdaging een gebouw te ontwerpen waar iedereen zich in herkent vanuit zijn eigen organisatie en waar iedereen zich thuis kan voelen. De volgende organisaties waren o.a. betrokken bij het project: De gemeente Zutphen, de Provincie Gelderland en de EU. Jeugdtuinen, lokale initiatieven en leren voor duurzaamheid,  ZoZijn (voorheen Festog), de sectie Archeologie van de Gemeente Zutphen, de vrijwilligers van de Kaardebol, milieu educatie en het historisch erf met vrijwilligers.   Zie ook: Zutphense Toekomstprijs  ;  Zutphense Dag van de Toekomst Opening Kaardebol website van  Grotenbreg Architecten website van De Kaardebol   De afbeelding hier onder, verbeeldt de ecologische samenhang in de natuur en inspireert het werk van de Kaardebol waar doelbewust hout is toegepast in  diverse bewerkings-stadia :     1.        Met ruwe schors onbehandelde kolommen. 2.        Gelijmde en geschaafde spanten. 3.        Triplex ipv. Spaanplaat. 4.        Geschilderde triplex deuren. 5.        Cellulose-isolatie. 6.        Hardhouten buitenkozijnen FSC x Afbeelding  en schema's hier onder: De Kaardebol, de 4 elementen en de natuurlijke kringlopen. Nationale Milieu Plan: 1.KRINGLOPEN HERSTELLEN. 2.ENERGIEBESPARING 3.ZUINIG MET GRONDSTOFFEN.    gebruik oneindige grondstof (hout) 4.BEHEERSING LUCHTKWALITEIT. 5.BEHEERSING WATERKWALITEIT. 6.BEHEERSING BODEMKWALITEIT.     TOEPASSING IN DE KAARDEBOL: 1.  KRINGLOOPBEHEER    ● hout-toepassing.    ● kozijhout fsc    ● rondhouten kolommen    ● gelijmde houten spanten ipv. Staal    ● multiplex deuren,vensterbanken etc.    ● beukenhouten trap    ● eiken houten buitendeuren. TOEPASSING IN DE KAARDEBOL: 2. ENERGIE-BESPARING    ● EPC=0,31 is zeer laag    ● passieve zonne-energie 60%    ● energie-zuinige verlichting    ● daglichtgebouw weinig kunstlicht nodig    ● lage temperatuur verwarming    ● hoge isolatie-waarde buitenschil    ● koeling met grondbuis ipv aircondition 3.  ZUINIG MET GRONDSTOFFEN    ● niet eindige grondstoffen zoals hout.    ● cellulose-isolatie uit hout.    ● leem steeds weer herbruikbaar.    ● noordmuur van gesloopte bakstenen    ● bestrating van sloopklinkers.    ● linoleum van lijn-olie en kurk(oneindig)    ● houten vensterbanken en deuren. TOEPASSING IN DE KAARDEBOL: 4. LUCHTKWALITEIT BEHEER ● planten en boom verbeteren binnen- klimaat. ● natuurlijke ventilatie bij werkplekken. Via schuiframen,roosters en klepramen. ● verse koele lucht via grondbuis 5.WATERKWALITEIT ● opvang regenwater van grote dak. ● regentonnen voor sproeiwater. ● regenwater-opvang kassen. ● waterbesparende kranen,reservoir wc. ● water voor warmtewanden en vloeren ● waterwingebied. 6. BODEMKWALITEIT ● leem voor warmtewanden. ● grond in de plantenbakken in hal ● kantoor archeologie half in de grond. ● leem in historische boerderij. ● aarde op het dak met sedumplanten. ●zuinig met de oost en westweide. Afbeelding onder: Op deze foto, tijdens de bouw zijn de bomen goed te zien die ook een dragende functie hebben. Boven: De aanvoer van door de grond gekoelde lucht als onderdeel van de luchtverfrissing. Onder: Een terrein overzicht van   DE KAARDEBOL  CENTRUM VOOR DUURZAAMHED   in Zutphen. In de afbeelding hier onder, wordt duidelijk hoe het daglicht optimaal  wordt benut. tenslotte......... De Kaardebol, gezondheid en energiebesparing: Gunstige werkomstandigheden : ■ maximum daglicht en minimum aan kunstverlichting in hele gebouw ■ individuele ventilatieregeling vanaf elke werkplek ■ direct contact met buitenlicht via schuifraam aan elke werkplek ■ natuurlijke bouwmaterialen+ groen in interieur verbeteren luchtkwaliteit Minimum energiegebruik: ■ minder kunstlicht = minder electriciteitskosten ■ minder kunstlicht = minder electriciteitskosten voor airconditioning ■ meer isolatie in de gevel,dak en vloer = minder energieverlies ■ warmte uit ventilatielucht terugwinnen voor vloerverwarming Commentaar Toevoegen Zoeken Alleen geregistreerde gebruikers mogen commentaar plaatsen!

 

< Prev		Next >